احمد سعیدی

معادن افغانسـتان و اجـراآت وزارت معـدن!

از مدت دوسال به اینطرف وزارت محترم معدن به گفته خودش دست به ابتکار سازنده زده معادن کشور را به اجاره می دهد اجاره دار داخلی باشد یا خارجی عاید به دولت بشود یا نشود زمینه کار به مردمان بیکار پیدا شود یا نشود فرق نمی کند از شفافیت همچو اجراآت نه مردم میدانند و نه مسعولین هرچه بار باربعضی اوقات صف های طویل مردم بیکار را که در چوک کوته سنگی ، چوک دهکیپک خیر خانه ، چوک جاده میوند و دیگر جا ها می بینیم و میدانیم که روز ها سرگردان اند زمینه کار برای شان آماده نمی گردد تا لقمه نان برای فامیل خود آماده کنند سخت در تشویش بوده و هستم در ذهنم چنین تصور وجود دارد که اگر در استخراج معادن سرمایه گذاری شود دل سوزی وجود داشته باشد امکان کار وفعالیت برای مردمان بیکار آماده میشود هم مردم بیکار بدام دشمن نمی افتد و هم صفوف مخالفین ضعیف شده حاکمیت موجود تقویه میگردد بخاطر روشن شدن حقایق میخواهم مشت نمونه خروار از یک تعداد معادن کشورم بنام ببرم.

1. معدن آهن حاجی گک در ولایت بامیان .

2. معدن مس عینک در ولایت لوگر.

3. معدن زمرد  در ولایت      پنجشـیر.

4. معدن بروچ در ولایت نورستان.

5. حوزه نفت گاز شمال کشور.

6. معدن سرآب در ولایت غور.

7. معدن بیرات در غوربند پروان.

8. معدن سیماب در ولایت غور.

9. معدن ذغال سنگ سبزک هرات.

10. ذغال سنگ آشی پشته   بغلان .

11. ذغال سنگ دره صوف.

12. سمنت چرات جبل السراج.

13. سمنت پلخمری.

14. سمنت هرات.

15. گچ سفید هرات.

16. معدن فلورامیت در ارزگان.

17. معادن نمک هرات و تخار.

18. معدن لاجورد بدخشـان.

19. سنگ رخام در هلمند.

20. سنگ مرمر در هلمند.

21. ذغال سنگ کرکر بغلان.

22. ذغال سنگ مسجد چوبی هرات.

23. ذغال سنگ شبا شک سمنگان.

24. معدن آهن بدخشـان.

25. مس شیدائی هرات.

26. معدن مس کندالان ولایت زابل.

27. معدن مس در بند کابل.

28. معدن جست ولایت غور.

29. معدن سرآب و جست دره نور  قندهـار.

30. معدن المونیم زابل.

31. معادن مولیدین در زابل ، بغلان و لوگر.

32. معادن قلعی در هرات و فراه.

33. معدن بریل در ولایت کنر.

34. معدن لیتم ولایت کنر.

35. معدن تنـتال فیوبی در نورسـتان.

36. معدن طلا در غزنی.

37. معدن طلا در بدخشـان.

38. معدن طلا در تخار.

39. معدن سلفر در کوه البـرز در ولایت بلخ.

40. بارایت سنگلان در هـرات.

41. معدن از بست لوگر.

42. معدن تلک در ننگرهار.

43. معادن نمک در اندخوی فاریاب و دولت آباد.

44. معدن یاقوت ننگرهار.

45. معدن طلا در خاک ریز  قندهار.

46. معدن شاه مقصود در ماهیـپر کابل .

47. گرومیت ولایت خوست.

48. سنگ رخام هلمند

 و دها معدن و ذخیره های زیر زمینی در کشور ما وجود دارد که به پشت کار و دل سوزی ضرورت دارند گرچه وزارت معدن بنام های وزارت معدن وصنایع ، صنایع و مواد خوراکه یا معدن از سالیان زیاد به اینطرف در تشکیل حکومت افغانستان وجود دارد سروی و از طریق ریاست سروی و جیولوژی صورت گرفته اما حاصل و ثمره که قابل لمس باشد کمتر به نظر می رسد اگرچه طی چندین سال اخیر یک عده معادن به اجاره داده شده اند بگونه مثال:

Ø       سمنت پلخمری

Ø       سمنت حبل السراج

Ø       ذغال سنگ سبزک هرات

Ø       ذغا کرکر

Ø       گچ هرات

گرچه این گچ را شرکت صافی در تسلط خود دارد ولی قرار داد آن چندان روشن نیست در این نوشته ما نمیتوانیم در مورد هریک از معدن کشور بحث کنیم با درک این حقیقت که معادن زیاد اند بطور نامه مشخص روی معدن مس عینک بحث مفصل می نمایم قضاوت را به دیگران می گذاریم.

استخراج معدن مس عینک لوگر که گفته می شود اضافه از 11 ملیون تن ذخیره دارد و یکی از بزرگترین و شفاف ترین معادن مس در جهان حساب می شود وزارت معدن در نظر دارد این معدن بزرگ را به سکتور خصوصی بدهد بعضی از مسعولین وزارت معدن گفته اند در حال حاضر پنج شرکت خارجی پیشنهاد های شان را بخاطر اخذ و استخراج و قرار داد این معدن به این وزارت یا مستقیم یا توسط امیل سپرده اند کمیته اقتصادی شورای وزیران این درخواست ها را بررسی خواهد کرد بعداً ممکن در مورد ابراز نظر کند این پنج کمپنی عبارت اند از:

1.    انتر دیکسن از کانادا

2.    استرک فورتس از کشور روسیه

3.    کمپنی ام سی سی از چین

4.    قزاق مس قزاقستان

5.    ملکس واچ از امریکا

درخواست داده اند اگر در این داوطلبی کدام شرکت افغانی سهم ندارد و هم چنان گمان نمی کنم که با موجودیت شرکت امریکایی و کانادایی شرکت چینی یا روسی برنده شوند برنده قبلاً معلوم است شرکت امریکا.

امریکا به هیچ صورت حاضر نیست چین و روسیه در همچو معامله بخصوص در افغانستان شریک سازد آنچه که عیان است چه حاجت به بیان است پیش بینی های روزگاغذ نشان میدهد اگربا چین قرارداد صورت گیرد سالانه افغانستان زیاد پول بدست خواهد آورداین معامله در وقت مورد بحث قراردارد که قبلاً یک عده ازمعادن مانند ذغال سنگ و سمنت پلخمری، سمنت جبل السراج ، ذغال سبزک هرات و گچ هرات به سکتور خصوصی داده شده اند اینکه چقدر ماهانه و سالانه این شرکت ها دولت ها را پول میدهند ما خبر نداریم به یقین وزارت معدن میداند اگر تا اکنون حقوق دولت را مکمل تحویل نکرده اند آن مشکل دیگر است که نه زور ما میرسد و نه زور وزارت محترم این وزارت تلاش دراد یک تعداد معادن دیگر مانند طلا نور آبه ، سنگ های قیمتی تاله و پرخک سمنگان و کرومیت ولایت خوست را به سکتور خصوصی واگذار شود اما شما از متخصصین معدن این نوع قرارداد ها را بادیده شک می نگرند بگونه مثال : اگر مس عینک قرار داد میشود در مورد فلزات دیگر این معدن فکر شده سوابق و ارزیابی ها نشان میدهد فلزات دیگر مانند نقره ، نکل و انواع دیگر فلزات در این معدن وافر پیدا می شوند حتی یکی از انجنیران مربوطه گفت که در این ساحه به مقدار پانزده ملیون تن غیر از مس فلزات دیگر وجود دارد اگر اکثر متخصصین با این شیوه کار وزارت معدن مخالف اند دلایل شان این است که مفاد اصل را کمپنی ها می برند یعنی هلوا را دیگران می خوردند دود نصیب مردم افغانستان می شود اما خودم این تشویش را دارم که دنیا غرب میخواهد تجربه کشورهای افریقایی رابالای افغانستان نیز عملی سازند چنانچه کمپنی های امریکایی و اروپایی معادن کشور های افریقایی را در اختیار گرفته و ملیارد ها دالر سود برند در حالیکه مردمان این کشور در بد ترین شرایط اقتصادی قرار دارند.

در عقد قرار داد ها منافع ملی باید از همه چیز مقدم باشد اگر در قرا داد گفته شود که اکثریت مطلق کارگران افغانی باشند شرایط کار فرما نیز در قرارداد موجود باشد تخلف باعث از بین رفتن قرارداد گردد.

یکی از دوستانم در وزارت معدن حرف جالب دیگری را نیز برایم گفت در تحقیقات تازه که از سوی مرکز فضایی ایالات متحده امریکا یعنی ( ناسا) در افغانستان انجام شده بیش از 1400 معدن در افغانستان وجود دارد اگرچه وزارت محترم معدن ظواهر معادن را در افغانستان 40 گفته اما امریکایی ها 1400 میگویند حتی امریکایی ها میگویند از آنچه که در مورد نفت شمال گفته شده بخاطر ذخیره آن 17 مرتبه کم و ا نمود شده اگرچه من در مورد قانون سروی معادن معلومات کافی ندارم اما اینقدر میدانم بشمول امریکا هیچ کشور حق ندارد بدون اجازه ما معادن و ذخایر ما را یا از زمین یا از فضا سروی کند و به آن چشم بدوزد امیدوارم مسعولین این وزارت در مورد توجه داشته باشند.

     |   نویسنده : احمد سعیدی   |   گروه عمومی   |   لینک به نوشته